04/11/2025

Czy pięć lat spędzonych na jednej uczelni to gwarancja stabilnego rozwoju, a może utrata pełnej elastyczności w kształtowaniu swojej przyszłej ścieżki zawodowej?

Na te i inne pytania postaramy się odpowiedzieć w poniższym wpisie. Z tego artykułu dowiesz się:

Czym różnią się jednolite studia magisterskie od systemu dwustopniowego (licencjat + magisterium)?
Jakie wady i zalety wiążą się z nauką w modelu pięcioletnim?
Kiedy prawo wymaga prowadzenia studiów w formie jednolitej?
Która ścieżka edukacji może okazać się dla Ciebie atrakcyjniejsza?

Model jednolitych studiów magisterskich w Polsce – jak to wygląda w praktyce?

Polskie uczelnie wyższe oferują dziś dwie ścieżki:

jednolity, pięcioletni cykl kształcenia prowadzący bezpośrednio do tytułu magistra oraz
system dwustopniowy, w którym student po licencjacie może zmienić kierunek, uczelnię lub specjalizację.

Oba rozwiązania funkcjonują równolegle i mają swoje uzasadnienie w strukturze współczesnego szkolnictwa wyższego.

Jednolite studia magisterskie zapewniają ciągłość kształcenia, a student już od pierwszego semestru realizuje program, który konsekwentnie prowadzi go do uzyskania pełnych kwalifikacji zawodowych. Nie musi przechodzić przez dodatkową rekrutację ani adaptować się do nowego środowiska akademickiego, dzięki czemu zyskuje spójny proces dydaktyczny.

Z kolei model dwustopniowy daje studentom zdecydowanie większą swobodę w planowaniu ścieżki edukacyjnej. Po ukończeniu studiów licencjackich można zdecydować, czy kontynuować naukę na tym samym kierunku, rozwijając wybraną specjalizację i pogłębiając zdobytą już wiedzę, czy może obrać zupełnie nowy kierunek, który będzie zgodny z aktualnymi zainteresowaniami lub planami zawodowymi.

Przykładowo:

Przykładowo, absolwent studiów pierwszego stopnia na kierunku Pedagogika w Collegium Balticum może kontynuować kształcenie na studiach magisterskich z zakresu Psychologii w biznesie, łącząc przygotowanie pedagogiczne z kompetencjami psychologicznymi potrzebnymi w pracy z ludźmi, zarządzaniu zespołami czy komunikacji interpersonalnej.
Z kolei absolwent kierunku Dietetyka może rozwijać swoje kwalifikacje w dziedzinie pokrewnej, takiej jak Kosmetologia,

Możliwość łączenia kierunków w ramach systemu dwustopniowego pozwala studentom realizować interdyscyplinarne ścieżki kształcenia, dopasowane do zainteresowań i bieżących aspiracji zawodowych.

Jednolite studia magisterskie – najważniejsze korzyści

1. Spójność i ciągłość procesu kształcenia

Jednolite studia magisterskie pozwalają realizować program zaplanowany w sposób konsekwentny: od podstawowych zagadnień aż po zaawansowane treści specjalistyczne. Brak podziału na dwa odrębne stopnie sprawia, że student nie traci również czasu na ponowną rekrutację czy adaptację do nowych wymagań.

2. Dobra ścieżka dla osób ukierunkowanych zawodowo

Pięcioletni cykl nauki to rozwiązanie szczególnie korzystne dla osób, które już na etapie wyboru studiów wiedzą, w jakim zawodzie chcą się rozwijać i dążą do zdobycia pełnych kwalifikacji w jednym, spójnym procesie edukacyjnym. Na przykład na kierunku Pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna w Collegium Balticum studenci od pierwszych semestrów łączą naukę teoretyczną z praktyką w placówkach edukacyjnych. Stopniowo rozwijają umiejętności dydaktyczne, psychologiczne i wychowawcze, dzięki czemu po ukończeniu studiów są w pełni przygotowani do samodzielnej pracy z dziećmi w przedszkolach i szkołach.

3. Stabilne środowisko nauki i relacji

Wieloletnia nauka w tym samym środowisku sprzyja budowaniu trwałych relacji i to zarówno między studentami, jak i z kadrą dydaktyczną. Stały kontakt z tymi samymi wykładowcami sprzyjają poczuciu bezpieczeństwa i wzmacniają zaangażowanie w rozwój akademicki.

Jednolite studia magisterskie – potencjalne wady

Model jednolitych studiów magisterskich to rozwiązanie, które stawia na stabilność, spójność i ciągłość procesu dydaktycznego. W przypadku kierunków przygotowujących do zawodów zaufania publicznego lub wymagających dłuższego i praktycznego przygotowania, stanowi on naturalną i dobrze uzasadnioną formę kształcenia. Nie oznacza to jednak, że jest pozbawiony ograniczeń.

Oto najczęściej wskazywane wady, z którymi może wiązać się nauka w tym modelu:

1. Ograniczona elastyczność

Decyzja o wyborze kierunku studiów najczęściej podejmowana jest tuż po maturze, w momencie, gdy wielu młodych ludzi nie ma jeszcze pewności, jaka dziedzina naprawdę ich interesuje i w jakim zawodzie chcieliby się rozwijać. Zmiana ścieżki w trakcie pięcioletniego cyklu bywa trudniejsza niż w modelu dwustopniowym, gdzie naturalną granicą jest moment ukończenia licencjatu.

2. Późniejsza możliwość wejścia na rynek pracy

Absolwent uzyskuje pełne kwalifikacje dopiero po zakończeniu całego, pięcioletniego cyklu studiów. Dla porównania, osoby kończące studia pierwszego stopnia mogą zdobyć tytuł licencjata już po trzech latach i wcześniej rozpocząć pracę zawodową.

3. Ryzyko spadku motywacji w połowie cyklu

Brak wyraźnego „kamienia milowego” w postaci uzyskania tytułu licencjata może sprawiać, że część studentów odczuwa znużenie po kilku latach nauki. Dlatego tak ważne jest, aby program był zróżnicowany i obejmował elementy praktyczne, projekty czy moduły specjalizacyjne.

Które kierunki muszą być prowadzone w formie jednolitych studiów magisterskich?

W Polsce obowiązek prowadzenia studiów w formie jednolitej wynika z przepisów. Dotyczy on przede wszystkim kierunków, które przygotowują do wykonywania zawodów regulowanych lub zaufania publicznego, gdzie kluczowe znaczenie ma ciągłość kształcenia. Do tej grupy należą m.in. kierunki studiów takie jak: Prawo, Medycyna, Farmacja, Psychologia, Pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna, Fizjoterapia czy Weterynaria. W przypadku wymienionych kierunków jednolity tok studiów stanowi gwarancję odpowiedniego przygotowania zawodowego oraz spełnienia wymogów kwalifikacyjnych określonych przez przepisy i instytucje nadzorujące dany zawód.

Która ścieżka edukacji będzie dla Ciebie lepszym wyborem?

Wybór pomiędzy jednolitymi studiami magisterskimi a systemem dwustopniowym zależy przede wszystkim od Twoich celów, planów zawodowych i etapu, na którym jesteś w podejmowaniu decyzji o przyszłości.

Jeśli wiesz, w jakim zawodzie chcesz się rozwijać, masz jasno określony cel i szukasz stabilnej, uporządkowanej drogi edukacyjnej – model jednolity może być dla Ciebie odpowiedni.

Natomiast jeśli pragniesz zachować elastyczność, poznać różne dziedziny lub połączyć naukę z pracą, system dwustopniowy będzie lepszym rozwiązaniem. Pozwala ona na przerwę po licencjacie, zmianę kierunku lub uczelni, a także zdobycie pierwszego doświadczenia zawodowego już po trzech latach.

W Collegium Balticum – Akademii Nauk Stosowanych w Szczecinie obecnie prowadzimy kierunek Pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna w trybie 5 letnim.