Uczyć (dzieci) wartości. Aksjologia filozoficzna. Część 2.

dr Staroń

Filozoficznie.

Prawie wszyscy filozofowie, kiedy odchodzili od rozważań metafizycznych o bycie, o jego naturze, podejmowali w taki czy inny sposób rozważania o wartościach ważnych z punktu widzenia kondycji ludzkiej. W ten sposób w filozofii ukonstytuowała się aksjologia, czyli nauka o wartościach. W ramach rozważań aksjologicznych podejmowano dyskusję na temat wartości moralnych i zasad moralnego postępowania – jest to obszar etyki. A badania wartości związanych z pięknem i sztuką – to estetyka. (By przybliżyć obszar aksjologicznych dyskursów filozoficznych, potrzebny byłby solidny wykład akademicki). Filozofowie dyskutowali również o kwestii wpajania ludziom odpowiednich wartości; w czasach współczesnych pałeczkę tę przejęli psychologowie i pedagodzy.

Współczesny świat może generować lekceważenie wobec wartości, niepewność co do ich sensu (klasyczne wartości się zdewaluowały) albo konflikty wartości (np. czy naród powinien mieć charakter re­ligijny, czy świecki?).

Klasyczny konflikt wartości można opi­sać na przykładzie różnic zachodzących po­między dwiema teoriami etycznymi: obiektywistyczną i subiektywistyczną. Zwolennicy tej pierwszej twierdzą, że dobro jest własno­ścią wszechświata niezależną od ludzkich ocen, uniwersalną i niezmienną. Wyznawcy tej drugiej dowodzą natomiast, że o warto­ściach stanowią osobiste bądź grupowe pre­ferencje – upodobania i uprzedzenia – któ­re zależą od konkretnych okoliczności, cza­su i miejsca. Według nich wartości nie są uniwersalne, lecz relatywne, gdyż kształtują się pod wpływem określonych sytuacji.

Nieczęsto zastanawiamy się nad estetycznym aspektem ludzkiej egzystencji, czyli nad kształtowaniem gustu i poczucia piękna.

Aksjologia filozoficzna

Filozofowie tworzyli teorie estetyczne, w których opisywali zakres doznań i intuicyjnie odbieranych treści związanych z różnego rodzaju forma­mi sztuki, a także pokazywali, jak istotne jest wychowanie ludzi wrażliwych na harmonię, równowagę i piękno.

O wartościach filozofowie dyskutowali już w starożytności; w IV wieku p.n.e. sofista Protagoras powiedział znamienne zdanie, że to „człowiek jest miarą wszystkich rzeczy” – decyduje  o wartościach, ważnych dla niego jako jednostki, ale jednostki uzgadniającej te wartości w swojej grupie społecznej (greckim polis). Filozofia wartości, czyli nauka o tym, co dla człowieka w życiu jest ważne, cenne i godne, rozwinęła się pod koniec XIX wieku – wtedy zaczęto uważnie zgłębiać świat człowieka, który jest światem kultury, światem rozumienia sensów i wartości właśnie.

Dyskusja o wartościach, o spojrzeniu na świat pod kątem wartości, nigdy się nie zdezaktualizuje. We wszystkich czasach, za każdym razem od nowa, rozmawiamy o wartościach.

Bolejemy nad ich utratą, sięgamy do przeszłych wartości, czasem staramy się odczytać nowe wartości, które współcześnie stają się istotne. Dla filozofa, a także antropologa, socjologa czy pedagoga, ważne jest trzymanie ręki na pulsie wartości, rozpoznawanie tych wartości, które się rodzą, i zachowanie tych wartości, o których czasem się mówi, że są nieśmiertelne.

Artykuł pochodzi z najnowszego wydania gazety GABIT nr 55. Link do całego numeru: http://pleciuga.pl/upload/Gabit-nr-55-gotowy-5644.pdf


O AUTORZE:

dr Andrzej Starońdr Andrzej Staroń

Prorektor ds. kadry i rozwoju
Szczecińskiej Szkoły Wyższej
Collegium Balticum

Biografia

Udostępnij:

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

AKTUALNOŚCI

System obsługi studenta

NOWY SYSTEM OBSŁUGI STUDENTÓW – KALASOFT

Drodzy Studenci, z przyjemnością informujemy, że wprowadziliśmy nowy, wirtualny System Obsługi Studentów. Dotychczasowy system: e-dziekanat już nie funkcjonuje, dlatego prosimy o niepodejmowanie prób logowania się

Konferencja dla nauczycieli

KONFERENCJA DLA NAUCZYCIELI – 25.02.2021

Dolnośląski Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli we Wrocławiu przy współpracy z Szczecińską Szkołą Wyższą Collegium Balticum zaprasza nauczycieli i wszystkich zainteresowanych na bezpłatną Konferencję z cyklu: Czwartki

status zagrożenia - pomarańczowy

COVID-19

Status zabezpieczeń COVID 19 POZIOM 2: wdrożenie zaostrzonego rygoru sanitarnego.Praca świadczona głównie zdalnie, Uczelnia zamknięta dla osób trzecich, ograniczenie mobilności i kontaktów, zwiększenie ograniczeń w

Wyślij wiadomość

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *