Uczyć (dzieci) wartości. Aksjologia filozoficzna. Część 2.

dr Staroń

Filozoficznie.

Prawie wszyscy filozofowie, kiedy odchodzili od rozważań metafizycznych o bycie, o jego naturze, podejmowali w taki czy inny sposób rozważania o wartościach ważnych z punktu widzenia kondycji ludzkiej. W ten sposób w filozofii ukonstytuowała się aksjologia, czyli nauka o wartościach. W ramach rozważań aksjologicznych podejmowano dyskusję na temat wartości moralnych i zasad moralnego postępowania – jest to obszar etyki. A badania wartości związanych z pięknem i sztuką – to estetyka. (By przybliżyć obszar aksjologicznych dyskursów filozoficznych, potrzebny byłby solidny wykład akademicki). Filozofowie dyskutowali również o kwestii wpajania ludziom odpowiednich wartości; w czasach współczesnych pałeczkę tę przejęli psychologowie i pedagodzy.

Współczesny świat może generować lekceważenie wobec wartości, niepewność co do ich sensu (klasyczne wartości się zdewaluowały) albo konflikty wartości (np. czy naród powinien mieć charakter re­ligijny, czy świecki?).

Klasyczny konflikt wartości można opi­sać na przykładzie różnic zachodzących po­między dwiema teoriami etycznymi: obiektywistyczną i subiektywistyczną. Zwolennicy tej pierwszej twierdzą, że dobro jest własno­ścią wszechświata niezależną od ludzkich ocen, uniwersalną i niezmienną. Wyznawcy tej drugiej dowodzą natomiast, że o warto­ściach stanowią osobiste bądź grupowe pre­ferencje – upodobania i uprzedzenia – któ­re zależą od konkretnych okoliczności, cza­su i miejsca. Według nich wartości nie są uniwersalne, lecz relatywne, gdyż kształtują się pod wpływem określonych sytuacji.

Nieczęsto zastanawiamy się nad estetycznym aspektem ludzkiej egzystencji, czyli nad kształtowaniem gustu i poczucia piękna.

Aksjologia filozoficzna

Filozofowie tworzyli teorie estetyczne, w których opisywali zakres doznań i intuicyjnie odbieranych treści związanych z różnego rodzaju forma­mi sztuki, a także pokazywali, jak istotne jest wychowanie ludzi wrażliwych na harmonię, równowagę i piękno.

O wartościach filozofowie dyskutowali już w starożytności; w IV wieku p.n.e. sofista Protagoras powiedział znamienne zdanie, że to „człowiek jest miarą wszystkich rzeczy” – decyduje  o wartościach, ważnych dla niego jako jednostki, ale jednostki uzgadniającej te wartości w swojej grupie społecznej (greckim polis). Filozofia wartości, czyli nauka o tym, co dla człowieka w życiu jest ważne, cenne i godne, rozwinęła się pod koniec XIX wieku – wtedy zaczęto uważnie zgłębiać świat człowieka, który jest światem kultury, światem rozumienia sensów i wartości właśnie.

Dyskusja o wartościach, o spojrzeniu na świat pod kątem wartości, nigdy się nie zdezaktualizuje. We wszystkich czasach, za każdym razem od nowa, rozmawiamy o wartościach.

Bolejemy nad ich utratą, sięgamy do przeszłych wartości, czasem staramy się odczytać nowe wartości, które współcześnie stają się istotne. Dla filozofa, a także antropologa, socjologa czy pedagoga, ważne jest trzymanie ręki na pulsie wartości, rozpoznawanie tych wartości, które się rodzą, i zachowanie tych wartości, o których czasem się mówi, że są nieśmiertelne.

Artykuł pochodzi z najnowszego wydania gazety GABIT nr 55. Link do całego numeru: http://pleciuga.pl/upload/Gabit-nr-55-gotowy-5644.pdf


O AUTORZE:

dr Andrzej Starońdr Andrzej Staroń

Prorektor ds. kadry i rozwoju
Szczecińskiej Szkoły Wyższej
Collegium Balticum

Biografia

Udostępnij:

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin

AKTUALNOŚCI

WSPÓLNY APEL KRASP-RGNISW-PAN-PSRP-KRD W SPRAWIE WYROKU TK

Apel Prezydium Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich, Przewodniczącego Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Prezesa Polskiej Akademii Nauk, Przewodniczącego Parlamentu Studentów Rzeczypospolitej Polskiej, Przewodniczącego Krajowej

Mistrzostwa Office 2021

MISTRZOSTWA ŚWIATA MICROSOFT OFFICE SPECIALIST 2021

Mistrzostwa świata Microsoft Office Specialist World Championship organizowane przez Certiport, MOS to globalny konkurs, w którym sprawdzane są umiejętności uczniów/studentów w zakresie obsługi programów Microsoft

Update: Info dla studentów

UPDATE: INFORMACJA DLA STUDENTÓW I ROKU

Drodzy Studenci, ze względu na wzrost zachorowań na Covid-19 spotkania organizacyjne dla I roczników nie odbędą się. Jednak specjalnie dla Was dziekanat w Szczecinie (Mieszka

iNformacja dla studentów

WAŻNE INFO DLA STUDENTÓW I ROKU !

Update z dnia 22.10: Uprzejmie informujemy, że w związku z dynamicznym wzrostem zachorowań na Covid-19 spotkania organizacyjne w Szczecinie i Stargardzie zostają ODWOŁANE. ——————————— Szanowni

status zagrożenia - pomarańczowy

COVID-19

Status zabezpieczeń COVID 19 POZIOM 2: wdrożenie zaostrzonego rygoru sanitarnego.Praca świadczona głównie zdalnie, Uczelnia zamknięta dla osób trzecich, ograniczenie mobilności i kontaktów, zwiększenie ograniczeń w

Wyślij wiadomość

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *