Sztuka prowadzenia wykładu na żywo. Jak nie zanudzić studenta?

Dzisiaj nawet dla wytrawnego, doświadczonego nauczyciela akademickiego problemem jest zrobienie dobrego wykładu. Oczywiście, nie wypowiadam się tu w imieniu wszystkich wykładowców. Przede wszystkim chcę się podzielić swoimi własnymi przemyśleniami i konstatacjami, pokazać, dlaczego sama w wykładaniu widzę pewną „problematyczność”.

Mimo tego, że prawie całą wiedzę można dziś pozyskać z sieci (podręczniki, opracowania, zestawy wykładów…), to ciągle jeszcze ważna jest żywa obecność wykładowcy, który chce coś studentom przekazać.

Sama wykład uważam za udany i dobry, kiedy – co oczywiste – przekażę w nim zaplanowane treści merytoryczne (niekoniecznie zawsze to się udaje). Ale dodatkowo chciałabym po wykładzie mieć poczucie, że
1) nie nudziłam,
2) że utrzymywałam uwagę słuchaczy,
3) że w jakiś sposób „trafiłam im do przekonania”,
4) że to, co mówiłam zostało zrozumiane i wykład nie był tylko próżnym gadaniem.

To, że utrzymuje się uwagę studentów i że nie mówi się nudno, schematycznie, „podręcznikowo” i sztywno – można zauważyć, obserwując  słuchaczy. Problematyczne dla mnie jest uzyskanie choćby znikomej pewności, że to, co mówię na wykładzie zostało zrozumiane. Rozumienie to odkrywanie sensu i znaczenia przekazanych treści. Jeżeli już coś zrozumiemy, to rozumiemy to „dla siebie”, w pewnym sensie „na zawsze”; nie musimy uruchamiać mechanizmu zapamiętywania. Bo jakże często uczymy się na pamięć tylko docelowo, doraźnie  – a po jakimś czasie nic z tego w głowie nie zostaje.

Kiedy już rozumiemy, potrafimy odpowiedzieć na pytania zaczynające się od słowa „dlaczego” – na przykład: dlaczego myślenie starożytnych filozofów może mieć znaczenie dla współczesnych pedagogów; dlaczego poglądy na wychowanie konstruowane w dwa wieki wcześniej mają tak porażającą trwałość…

Po swoich wykładach przekazuję studentom materiały – wykłady już z uporządkowanymi bardziej systematycznie treściami i mam oczywiście nadzieję, że je przeczytają, że teksty pomogą w ugruntowaniu rozumienia omawianych zagadnień.

W wykładach nie stosuję prezentacji, wolę poprzestać na swojej wykładowej narracji, która powinna utrzymać rozumne słuchanie i uwagę. Nie lubię prezentacji, bo w jakiś sposób zniewalają mnie jako wykładowcę, przekierowują moje spojrzenie na obrazy i tracę z oczu ludzi.

W ubiegłym roku przeczytałam prowokacyjny tekst o stosowaniu prezentacji duńskiego profesora filozofii i biznesu, który w swojej uczeni w Kopenhadze zainicjował ruch na rzecz zakazu używania programu PowerPoint w salach wykładowych. Uważa on, że prezentacje to „przekleństwo milionów niewinnych słuchaczy od korporacji do sal uniwersyteckich. PowerPoint sieje intelektualną nudę i powoduje głupotę”, że studenci kompletnie go nie słuchają a on zanudza sam siebie, że znika interakcja pomiędzy studentami a wykładowcą. Zainteresowanych tym tekstem odsyłam na stronę http://krytykapolityczna.pl/nauka/zakazac-power-pointa-na-akademii/.

Oczywiście kwestia stosowania prezentacji na wykładach jest co najmniej dyskusyjna. Tak naprawdę chciałabym usłyszeć tutaj także głos studentów – jaki wykład aprobują, uznają za pożyteczny, a jaki sposób wykładania odrzucają, uważają za stratę czasu…


O AUTORZE:

Rektor Aleksandra ŻukrowskaProf. dr. hab. Aleksandra Żukrowska

Rektor Szczecińskiej Szkoły Wyższej
Collegium Balticum

Biografia

Udostępnij nasz artykuł w mediach społecznościowych

Share on facebook
Udostępnij na facebooku
Share on twitter
Udostępnij na twitterze

Zobacz

Partnerzy Uczelni


12 Dywizja
12 Dywizja
Biuro Bezpieczeństwa Narodowego
Biuro Bezpieczeństwa Narodowego
SENSE
SENSE
DOM POMOCY SPOŁECZNEJ
DOM POMOCY SPOŁECZNEJ
Przedszkole nr 2 Hejnałek
Przedszkole nr 2 Hejnałek
INFINIT CODELAB
INFINIT CODELAB
Klaster IT
Klaster IT
Komenda Wojewódzka PSP
Komenda Wojewódzka PSP
Komisja BIO w Europarlamencie
Komisja BIO w Europarlamencie
Miasto Szczecin
Miasto Szczecin
Microsoft
Microsoft
Microsoft Azure
Microsoft Azure
Muzeum Narodowe
Muzeum Narodowe
Object connect
Object connect
Policja
Policja
Poradnia Nowogard
Poradnia Nowogard
Schronisko dla nieletnich w Szczecinie
Schronisko dla nieletnich w Szczecinie
Sejm RP
Sejm RP
SOSW nr2 w Szczecinie
SOSW nr2 w Szczecinie
SOSW Tanowo
SOSW Tanowo
Tieto
Tieto
Uzdrowisko Kołobrzeg
Uzdrowisko Kołobrzeg
Wojewódzki Sztab Wojskowy w Szczecinie
Wojewódzki Sztab Wojskowy w Szczecinie
Wojskowa Komenda Uzupełnień w Szczecinie
Wojskowa Komenda Uzupełnień w Szczecinie
ZP Grodzisk
ZP Grodzisk
ZUW w Szczecinie
ZUW w Szczecinie
KANBO
KANBO